KOÇKÖYÜ WEB SAYFASI
  Terekeme
 
 





Bilindiği gibi köyümüzün etnik yapisi TEREKEME boyundan oluşmakda..! Bu yüzden Terekeme boyunu tanitmak gerekirse ;
KARAPAPAK yada Terekemeler özellikle Kuzey Doğu Kafkasyada yoğun yaşamaktadırlar ve Bugün birçokları şehir yaşamı sürdürmektedirler. Ayrıca Azerbaycanın Borçalı ve Gürcistan değişik bölgeleri ile birlikte Ukrayna da yaşayan (Qarapapaklar) hayatlarını en iyi şekilde sürdürmektedirler.
 
İslam, Sünni, Hanbeli kimliğine sahip olup, kökenleri kafkasya bölgesidir. Atılgan, hırslı, olaylar karşısında son derece duygusal ve saf bir karaktere sahip insanlardır. Dinlerine oldukça bağlı hareket ederler. Kafkasya`da ve yakın bölgelerde dağınık bir şekilde yaşayan Karapapak Türklerine, siyah astragan kalpak giydikleri için komşuları bu adı vermişlerdir.
 
Muhtemelen Türkmen kelimesi ile ilgili olarak Terekeme adıyla da anılmışlardır. Karapapaklar Sünni Müslümandır. 

Karapapak`larda aşıklık üzerine ünsalmışlar;

 
Bağdat (XVI. asır kadın halk şairlerindendir. Çıldırlıdır.),
 Balabey (XIX. asırda yaşamıştır. Zarşatlıdır.), 
Gülistan, Hasda Gasım XVIII. asırda yaşamıştır. Zarşatlıdır.),
 Hasda Hasan (XIX.asırda yaşamıştır.), 

Hicrani, Hoca İrfani (XVIII-XIX. asır il şairidir. Çıldırlıdır.),
 Hüseyin, Kurbani (XVIII. asır Kars şairlerindendir.),
 Resul (XIX-XX. asır Çıldır il şairlerindendir.),
 Sadayi (XIX. asır Çıldır il şairi),
 
Şenlik (XIX-XX. asır il şairidir. Çıldırlıdır.

 Büyük üne sahiptir. Oğlu da şairdir.), dir. 

Karapapak Türklerinin konusunu Ruslara karşı verilen bağımsızlık mücadelesinden alan Şeyh Şamil ve başta Dede Korkut, Köroğlu, Şah İsmail ve Kirmanşah hikayeleri ile benzer özellikler taşıyan ;

Kaçak Nebi, Mihrali Bey, Terekeme Hacı (Sarıkızoğlu), Hasan ve Hüseyin kardeşler, Zakir, Kaçak Mehmet ve Deli Ali gibi mahalli kahramanlarla ilgili halk hikayeleri bulunmaktadır. 

Borçalı-Kazak boyundan gelen Karapapak Türkleri, Kıpçak Kuman, Bulgar ve Hazar Türklerinin Ön-Asyadaki koludur. Borçalı ve Kazak diye iki kola ayrılırlar. Karapapaklar, Türkiyenin Ağrı, Akyaka, Ankara, Ardahan, Arpaçay, Çıldır, Digor, Iğdır, İstanbul, İzmir, Kars, Kağızman, Muş, Susuz, Selim, Sarıkamış, Sivas, Azerbaycanın Sulduz bölgesi, Ermenistanın Ağbaba bölgesi, İran Devleti kuzey bölgesi, Türk Cumhuriyetlerinde ve Avrupada dağınık şekilde yaşamaktadırlar. 


Karapapaklar hemen hemen her alanda var olmaya savaşındalar ve Bugün eğitimde % 98 oranla Türkiyede eğitime yönelen en yatkın ve çok amaçlı bir millet olmuştur. 

Karapapak yada Terekeme olmak bu dönemde çok zor, Çünkü azınlık durumuna düşüyoruz... Karapapaklar hemen hemen her alanda var olmaya savaşındalar ve Bugün eğitimde % 98 oranla Türkiyede eğitime yönelen en yatkın ve çok amaçlı bir millet olmuştur. Karapapak ve Terekeme olmak bu dönemde çok zor, Çünkü azınlık durumuna düşüyoruz... Karapapak, Karapapah(lar), Terekeme, önceki bazen "Karakalpak’la karıştırılır. Ama herhangi bir bağıntısı bulunmamaktadır." Kendi adlandırmalarımız:; Karapapah, Terkekeme Sayılarla : G.N.S: Türkçe konuştukları için ayrıca belirtilmemişlerdir. AŞIKOĞLU’nun belirttiği 1963 Kars’ta 114 Köy vardır. BARTHOLD/WIXMAN 1978 (İslam Ansiklopedisi)
 
 Kars’ın toplam nüfusunun % 15’i (yani, 1975’de 106.000); eğer nüfus değişimlerinden ve sınır değişikliklerinden sonra aynı oran geçerliyse (1920’de 39.000) 

En yoğun şeklinde bulundukları yerler ise Arpaçay ilçesidi ve Çıldır ilçesidir. Özellikle Arpaçayda köylerin çogunluğu Terekemedir. Ayrıca Kars merkez ve Selim, Kağızman ilçelerinde bulunurlar. Kavkazskiy Kalender’a (1910) s. 546, bakılırsa, o zamanlar 99 Karapapak köyü vardır ve bunların 63’ü Kars yöresinde, 29’u Ardahan’da ve 7’si Kağızman’daydı. Birinci grup Muş ilindedir.; önce Malazgirt’e ve şimdi de Yoncalı köyüne yerleşmişlerdir. 

Ayrıca Bulanık ilçesinde de yaşarlar. Rusların 1877’de Kars’ı işgal etmelerinden sonra, içlere doğru çekilen Karapapaklar Sivas, Tokat ve Zile’de köyler oluşturmuşlardır. Bunlardan biri olan Acıyurt, 1877’de hali hazırda Karapapak nüfusuna sahiptir. Ayrıca Kayseri’de iki köyün (Pınarbaşı ve Sarız) Karapapak nüfusuna sahip olduğu kaydedilmiştir. Çıldır ve Arpaçay ’daki Karapapak ve 

Terekemeler, sığırtmacılarını ve çobanlarını Çıldır’ Gölü’nün batı ve doğusundaki yaylalara gönderirler; fakat diğer köylüler evlerinde kalırlar. (SÖZER 1972) Dil : Esas olarak Karapapakça (Azeri diline yakın Batı (oğuz) dillerinden biri). Türkiye’de bu dil hâlâ güçlü görüldüğü kadarıyla asimilasyona uğrayıp Doğu Anadolu lehçelerine karışmıştır. Din : İslam.
 
Karapapaklar Sünni’dir (Hanbeli) Elde mevcut tek rakam, 1883 yılında Kars dahil o zaman Rusya’nın Kontrolünde olan bölgelerde 11.721 Sünni olduğudur. Grup Kimliği : Karapapak ve Terekemeler, köklerinin Kafkasya’da olduğuna dair ortak bir duygu paylaşırlar. Terekemeler din ve konuşma dili bakımından farklı özelliğe sahip olmalarında karşı Karapapaklar adlarının geniş anlamda her iki grubu da içeren kapsayıcı bir ad olduğuna inanırlar. Her iki grup da, endogami geleneğini büyük ölçüde sürdürür. Sözkonusu farklılığın kökleri Türkiye’ye gelmelerinin öncesinde yatar; farklı bölgelerden göç etmişlerdir. Terekeme terimi; Türkmen kökenli oluşun onanması gibi bir durum halidir. Karapapak terimi ise, şimdi Amu Derya’da yaşayan ve bir Kıpçak halkı olan Karapaklar’la bir kurumsal özdeşlik kurulmasına yol açmıştır. 

Etik olarak, Terekemeler, komşularınca, gürüz görünüşleri ve özel psikolojik yapılarıyla neredeyse klişeleştirilmişlerdir. Kaba, saba, son derece saf, sağı solu belli olmayan ve çok alıngan oldukları söylenir. 
Öyle ki, yörede Terekemeler’le ilgili fıkralar almış yürümüştür. Dinin alışılmış biçimlerine karşı saygı göstermeleri de onları ayrı kılan özelliklerinden biridir

. Ne var ki, bu klişeler, onların çevre nüfusuyla günlük ilişkileri dolayısıyla ortaya çıkmıştır ve ayrıca Terekemelerin kendileri de bunlara renk katacak şekilde abartmaya yatkındırlar. Her iki grupta yeterince araştırılmış değildir. Tarihsel Bilgi : Çıldır ve Ardahan’daki Karapapaklar ya da (Terekemeler) önceden Kuzey Azerbaycan’da, Kazah Şemsettin Khanate’nin Kazah ve Borçalı bölgelerindeki Debed ve Borçalı nehirleri boyunca yaşarlardı. 1828 yılında imzalanan Türkmençay Anlaşması’ndan sonra bir bölümü Kars’a ve bir bölümü de İran Azerbayca’ının Sulduz bölgesine, Ushnu’nun doğusuna göç etti
.

Bir başka kayda göre, Terekemeler Hazar denizi kıyısında, Gamri Uzun’dan Derbent’e uzanan ovada yaşarlardı. 90-100 hanelik bir Terekeme grubu, 1904 yılında Türkiye’ye yerleşmek için başvuruda bulundu. Bir kısmı o zaman Rusların elinde bulundurduğu Kars’a, bir kısmı Ağrı, Tutak ve Eleşkirt’e geldi; diğerleri Adana’ya (orada halen bir Terekeme köyü vardır), geri kalanlar ise 1914 yılında Malazgirt’ten Sivas’ın Tutmaç, Büyükköy ve Kurdoğlu köylerine göç ettiler. 

Fakat, daha önce, 1877’de, Sivas’ta en az bir Terekeme köyü bulunmaktaydı. Diğerleri ise 1921’de Rusların çekilmesiyle Kars’a geldiler; bunlar Gümrü Antlaşmasıyla gerçekleşen nüfus mübadelesiyle Akbaba, Tiflis, Borça ve Kazah bölgelerinden göç ettiler. 


Sözkonusu isimsel farklılığın nedeni, Rusların, kısmen Kafkasya ve kısımen de İran’dan gelip eski Aleksandropol bölgesine, Akhaltsike’ye ve şimdiki Gürcistan’daki Akhalkalaki’ye yerleşenleri tanımlamak için “Karapapaklar” terimini kullanmış olmalarına dayanabilir, oysa Akbaba Terekeme’lerinden ayırt edilmeleri için bunlar genel olarak Gürcistan Terekemleri olarak adlandırlmaktadırlar. 


VON HELLWALD’ın (1878:99) kaydettiğine göre, Rus işgalinden önce Osmanlı topraklarında 105 köyde 29.000 Terekeme & Karapapak yaşıyordu.

 





Bu sayfa hakkındaki son yorum:
Yorumu gönderen: Harun( harunaktemurhotmail.com ), 01.11.2017, 21:59 (UTC):
Emeğimize sağlık güzel bir site olmuş en azından karapapakların merak edip yeni şeyleri öğrenebileceği bir site ama... biz karapapakların karakalpaklar gibi Kuman Kıpçak Türklerinden olduğu bilgisi pek doğru değil daha evvel ki araştırmalarıma göre. Kuman Kıpçak değil Oğuz Türklerinden olduğumuz daha doğru. Bizlerin soyu ile ilgili akademik çalışmalar internet ortamında da mevcut. Bir de Hanbeli mezhebi değil bizler Hanefi mezhebine bağlıyız en azından Türkiye’mizde yaşayanlar olarak. İran Sulduz daki Karapapakların ise şii olduklarını bir kaç yerde okumuştum. Bir de Azerbaycan da mevcut Karapapaklar var ki onların bir kısmının Sünni Hanefi bir kısmının ise şii olduğu yönünde bazı makalelere denk geldim. Gürcistan’da bulunan karapapaklarında Hanefi olduklarını belirtmek isterim. Allah’a emanet olun.

Yorumu gönderen: B Han( bhangmail.com ), 04.08.2017, 19:53 (UTC):
Ben Sivas Hafik li terekeme bir babanın oğluyum. Babaannemden ve halalarımdan bildiğim yemekleri dahi Terekeme yemekleri hep. Onlar bahsederdi ben bilmiyordum. Gurur duyuyorum! Selamlar

Yorumu gönderen: Bagir( terekeme11mail.ru ), 26.01.2013, 13:51 (UTC):
BUTUN TEREKEMELERE.ALLAHIN SALAMI OLSUN.MEN DE TEREKEMEYEM

Yorumu gönderen: azeri( azeri.ssmail.ru ), 27.07.2012, 20:24 (UTC):
Qardaşlarım ana veteniniz Azerbaycandan size salam olsun,Bütöv Azebaycan Terekemedir,Terekeme Bütöv Azerbaycandır.Gücümüz biriyimizdir,birliyimiz diriliyimizdir.

Yorumu gönderen: Fatih Seyhan( tekteker.fatihhotmail.com ), 27.01.2012, 05:03 (UTC):
Tüm soydaşlarımıza selam olsun.Cemal Kaçar web sayfası güzel olmuş ellerine sağlık tüm karapapak(Terekeme) Türklerine sevgiler saygılar.

Yorumu gönderen: Bagirzade bagir( Terekeme11mail.ru ), 05.01.2012, 20:14 (UTC):
Salam.men Bzerbaycanin Beyleqan rayonunun eyvazalilar kendindenem.bizde terekemeyik.bizim etraf kendler bizim kendin doyuskenliyine gore bizi qoc kend,qoc eyvazalilar adlandirirlar.men bununla fexr edirem.hec kim terekemelere bata bilmez.

Yorumu gönderen: mahmut AYDOĞDU( maydogdu35hotmail.com ), 07.12.2011, 03:38 (UTC):
terekemeler islamiyeti isteyerek seçen tek millet olması dikkat çekicidir aynı zamanda dünyanın en cesur milletidir. cesur oldukları kadar kinci bir millettirböyle bir boydan olmaktan gurur duyuyorum bütün terkemelere arzu hürmet eliyirem

Yorumu gönderen: eray engın( eren_esenler_fbhotmail.com ), 26.06.2011, 17:33 (UTC):
islam dınını en son kabul eden turk boyu deyılız çünkü terekeme türklerın tarıhteki ılk ataları olarak gecıyor bizzat araştırmasını yaptım ilk dınımiz şaman (doğa'ya tapmak)biz türklerın ataları olrak nasıl olurda en son islam dınını kabul edebılırız deyılmı yanı ayrıca terekeme olmak gurur verıcı hadı hepınızı marçılladıram özünüze mökkem bağın :)))

Yorumu gönderen: TAMER YILDIRIM( tameryildirim34hotmail.com ), 12.11.2010, 19:45 (UTC):
Türk kavminin en belirgin özelliği kararlı ve ilkelerine bağlı bir millet olmasıdır.İslamiyetten önceki dini inanışları şamanizmdi. İslamiyete geçişleri 200 yıllık bir süreç sonucunda olmuştur. Terekemeler Türk ırkının en karekteristik özelliğini boy olarak göstermelerinden dolayı islamiyeti son kabul eden boylardan birisi olabilir...

Yorumu gönderen: Veli BOY( veli72boyhotmail.com ), 08.09.2010, 12:31 (UTC):
Ben Arpaçay Kümbet köyünden özmü öz karapapağım siteye emeği geçen herkese teşekkürler emeklerine sağlık.Bayramınız mübarek olsun saygılar

Yorumu gönderen: tuncer kılıç( ), 24.07.2010, 07:48 (UTC):
güzel bir site

Yorumu gönderen: güler aktaş( guleraktashotmail.com ), 12.12.2009, 18:54 (UTC):
köyümüz çok güzel ben uzun zamandır köyüme gittmedim sayenizde gördüm teşekür ettim yalnız neden ağaç yok çok sade duruyor daha da güzeleştirmek lazım ağaçlandırmak lazım

Yorumu gönderen: NURETTİN ARSLAN( kuzeymutfakkuzeymutfak.com ), 11.11.2009, 17:38 (UTC):
bütün terekemelere selam olsun

Yorumu gönderen: AHISKALI(terekeme)kadir( azeri_kadir_06hotmail.com ), 26.09.2009, 18:06 (UTC):
sitede emegi gecen tüm terekeme büyüklerime saygılar küçüklerime sevgiler sunarım site çok süper olmuş ben muş bulanıktan öz ahıskalı terekemeyim herkese selamlar ben bi terekeme olarak hayatım çok güzel geçmiştir ve devam da etiyor

Yorumu gönderen: gunduz aydın ( gunduzaydinmsn.com ), 09.08.2009, 11:53 (UTC):
selam buradan tum köylulerıme selamlar saygılar

Yorumu gönderen::12.05.2009, 15:18 (UTC)
serserikalbim3-6
serserikalbim3-6
Kapalı

asil türküz

Yorumu gönderen: sevim koç( sait.1970hotmail.com ), 03.05.2009, 20:50 (UTC):
hiç görmediğim köyümü gördüm ve çok duygulandım. site güzel olmuş.emeği geçenlere teşekkür ederim

Yorumu gönderen: levent durdağı( leventdurdağıhotmail.com ), 03.02.2009, 19:37 (UTC):
terekemelerle ilgili siteniz çok güzel gururlandık

Yorumu gönderen: mehmet ali tanrı verdiler( eren_enes_1907hotmail.com ), 02.02.2009, 19:10 (UTC):
terekeme çok asil türk olup gerek rusyada gerek başka bölgelrde kendi kimliğini kendi asil duruşunu ne kadar zor şardlar olursa olsun asil kanını koruyup ve yüceldmişdir

Yorumu gönderen: muhlis ( yeke_terekemehotmail.com ), 30.01.2009, 13:09 (UTC):
terekemenin tarihcesi hakkında .. sayenizde bilgisahibi oldum . size teşekkürederim

Yorumu gönderen: ÇAĞRI DENİRPINAR( ), 06.01.2009, 13:51 (UTC):
SİZ HİÇ BİRŞEY BİLMYORSNUZ BU KONUYLA İLGİLİ LEYLA HANM. BENDE BU KONULARLA ÇOK İLGİLENEN BİR ÜNİVRSTE ÖĞRNCSYİM GİDİN TEREKEMELER HAKKINDA BİLGİ SAHİBİ OLUN ÖYLE GELİN

Yorumu gönderen: EROL BULUT( ), 06.01.2009, 13:44 (UTC):
ALLAH`INIZA KURBAN TEREKEME BALALARI.BENDE ARPAÇAYIN İNEZOR KÖYÜNDENİM.ŞENLİK BABA NE DEMİŞ[CAN SAĞ İKEN YURT VERMEYİZ DÜŞMANA] HEPİNİZE KUCAK DOLUSU SELAM ARPAÇAYDAN

Yorumu gönderen: çağrı demirpınar( ), 06.01.2009, 13:00 (UTC):
helal size terekemeler

Yorumu gönderen: tayfun korkmaz( jacktayfhotmail.com ), 03.01.2009, 22:09 (UTC):
öncelikle karslı olmak ve terekeme karapapak olmak benim için bir ayrıcalıktır murat çobanoğlu dayım dır amcam ise postacı hamit babası han ahmet korkmaz dır benım merak ettıgım karapapaklar ve terekemeler kac yuz yıldır var benı bu konu ıle aydınlatırsanız möhkem sevinerem saygılarla tayfun KORKMAZ

Yorumu gönderen: Cemal KAÇAR( moonlord36hotmail.com ), 22.12.2008, 20:42 (UTC):
Leyla hanım yanlış bildiğiniz bir çok kısmı düzeltmek iştiyorum.İlki İslam dinini en son kabul eden Türk kavimi diye bir bilgi çok abes bir düşüncedir.Dinden uzak kalınması yer yer olmuştur.Bunun sebebi ise Anadolu topraklarında ki Türk kavimlerine göre daha çok savaşçı bir toplum olması ve Kars ve civar bölgelerinin sürekli işgal altında kalmasıdır.Alevilikle bağlantısı olmayan Suuni din anlayışı içerisinde sakin ve uyumlu bir toplumdur.Dağlık kesimlerde yaşamasının sebebi ise tamamen tercih meselesi ve Türklüğün vermiş olduğu Bozkır heyecanıdır.Ayrıca bugün ise tamamen yerleşik hayata geçmiş bir Türk toplumudur.

Aklınızda olan soru ve görüşlerinizi burada paylaşabilir,sorularınıza cevap bulabilirsiniz.

Yorumu gönderen: kılıç( kilic_arslan72hotmail.com ), 14.12.2008, 16:06 (UTC):
süper bir site olmuş emeği geçen herkese teşekkürler insan kendini buluyor

Yorumu gönderen: leyla( ), 02.11.2008, 12:02 (UTC):
şuan nerede okudugumu hatırlamıyorum ama terekemelerin islam dinini en son kabul eden türk kavmi oldugunu okumuştum.zaten anlatılan terekeme fıkralarından da anlaşılacagı gibi terekemelerin din anlayışı klasik arap din anlayışından oldukça farklıdır.alevilerle benzerlikler göstermektedir.birde terekemeler yaşam alanları göz öünde tutuldugunda daha çok daglık ve yüksek kesimleri tercih etmişlerdir.buda otoritenin baskısından kaçan ırklarla bir benzerlik göstermektedir.



Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsminiz:
E-mail adresiniz:
Siteniz:
Mesajın:
 
   
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=